أنقرة (روداو) – زار ثمانية أعضاء من لجنة التضامن الوطني والأخوة والديمقراطية في تركيا دبلن، عاصمة أيرلندا، في إطار برنامج لمعهد تعزيز الديمقراطية.
ضمّ الوفد نائبين عن الحزب الديمقراطي، ونائبين عن حزب الشعب الجمهوري، ونائباً عن حزب العدالة والتنمية، وعضوين عن مجموعة المسار الجديد.
يقول أحد أعضاء اللجنة الذين زاروا أيرلندا: “نسعى للاستفادة من تجارب العالم وممارساته”.
يقول محمد أمين إكمن عن زيارة أعضاء اللجنة إن قضايا الجيش الجمهوري الأيرلندي وحزب العمال الكردستاني متشابهة في جوانب عديدة.
قضايا الجيش الجمهوري الأيرلندي وحزب العمال الكردستاني متشابهة.
صرح محمد أمين إكمن، نائب رئيس حزب ديفا وعضو اللجنة، قائلاً: “أصبحت اتفاقية “الجمعة العظيمة” نموذجًا يُحتذى به في جميع أنحاء العالم.
ولكن في وقت توقيع هذه الاتفاقيات، أي أثناء استمرار المفاوضات مع الجيش الجمهوري الأيرلندي، شهدنا أيضًا “الجمعة الدامية” و”الأحد الدامي”.
وقعت إحدى هذه الهجمات بعد الاتفاقية. في تركيا، بدأت بطريقة مماثلة خلال المحادثات، مع الهجوم على شركة توساش.
هجوم رشادية عام ٢٠٠٩، وهجوم سيلفان عام ٢٠١١… يجب ألا نمنح الفرصة للجماعات التي تريد تخريب العملية”.
كما أرسل حزب الشعب الجمهوري (CHP) اثنين من أعضائه إلى اللجنة في أيرلندا.
وقال نائب عن حزب الشعب الجمهوري أيضًا: “لا مانع من إجراء بحث حول تجارب وخبرات مختلفة”.
كل تجربة قيّمة وقيّمة.
صرح أوكان كونورالب، عضو البرلمان عن حزب الشعب الجمهوري في أنقرة: “قد لا يكون النموذج الأيرلندي أو أي نماذج عالمية أخرى الحل المباشر للمشاكل في تركيا، وقد لا تكون المشاكل والحلول متشابهة، لكن كل كلمة وكل تجربة قيّمة وقيّمة.”
يُعدّ النموذج الأيرلندي أو عملية نزع سلاح الجيش الجمهوري الأيرلندي من المواضيع المطروحة في تركيا، ويطالب بعض الأكراد بوضع كردستان الشمالية على غرار أيرلندا الشمالية…
Enqere (Rûdaw) – Heşt endamên Komîsyona Hevgirtina Neteweyî, Biratî û Demokrasiyê ya Tirkiyeyê di çarçoveya bernameyeke Enstutiya Bipêşexistina Demokrasiyê serdana Dublîna paytexta Îrlandayê kir.
Di nav şandeyê de 2 parlamenterên DEM Partiyê, 2 parlamenterên CHPyê, parlamenterekî AK Partiyê û 2 endamên Koma Rêya Nû cih girtin.
Yek ji endamên komîsyonê yê ku serdana Îrlandayê kiriye dibêje, “Em hewl didin ku ji ezmûn û tecrubeyên cîhanê sûdê wergirin.”
Mehmet Emîn Ekmen li ser serdana endamên komîsyonê dibêje ku mijara IRA û PKKyê di gelek aliyan de dişibe hev.
“Mijara IRA û PKKyê dişibe hev”
Alîkarê Serokê Partiya DEVAyê û Endamê Komîsyonê Mehmet Emîn Ekmen got, “Li hemû cîhanê Rêkeftina ‘Îna bi Xêr’ bûye nimûneyek.
Lê di dema ku ev rêkeftin hatin îmzekirin, ango dema dan û standinên bi IRAyê re berdewam dikirin, ‘Îna bi Xwîn’ û ‘Yekşema bi Xwîn’ jî hene.
Yek ji wan êrişan piştî rêkeftinê pêk hat. Li Tirkiyeyê jî bi heman şêweyî dema hevdîtinan dest pê kir, êrişa li dijî TUSAŞê hat kirin.
Êrişa Reşadiyeyê ya 2009an, êrîşa Silvanê ya 2011an… Divê em derfetê nedin komên ku dixwazin pêvajoyê bi jehr bikin.”
Partiya Gel a Komarî (CHP) jî du endamên xwe yên di nav Komîsyonê de şandin Îrlandayê.
Parlamenterekî CHPyê jî dibêje, “Ti pirsgirêk li pêşiya wê yekê nîne ku lêkolîn li ser tecrube û ezmûnên cuda cuda bê kirin.”
“Her ezmûn bi qedir û qîmet e”
Parlamenterê CHPyê yê Enqereyê Okan Konuralp got, “Dibe ku rasterast modêla Îrlandayê yan jî hinek modelên din ên cîhanî ji bo pirsgirêkên li Tirkiyeyê nebin çareserî, dibe ku pirsgirêk û çareserî ne wekî hev jî bin, lê her gotin, her ezmûn bi qedir û qîmet in.”
Modela Îrlandayê yan jî pêvajoya bêçekkirina IRAyê li Tirkiyeyê gelek caran dibe rojev û hinek Kurd ji bo Bakurê Kurdistanê daxwaza statuyeke wekî statuya Îrlandaya Bakur dikin.